Rotary valf kapasitesi yalnız gövde çapına göre seçilmez. Rotor cephacığı hacmi, devir, doluluk oranı, yığın yoğunluğu, basınç farkı ve kaçak hava birlikte değerlendirilmelidir.
Rotary Valf Seçiminde İlk Bakılacak Veriler
Rotary valf (hücre tekeri) seçimi için hedef kapasite, malzemenin yığın yoğunluğu ve akış davranışı, rotorun devir başına net cephacık hacmi, çalışma devri, gerçek doluluk oranı, üst-alt basınç farkı, sıcaklık ve aşınma birlikte bilinmelidir. Aynı nominal gövdeye sahip iki valf; rotor geometrisi, uç boşluğu, giriş ağzı ve devir sayısı farklıysa aynı kapasiteyi veya aynı hava kilitleme performansını vermez.
Torbalı filtre bunkerinin altında rotary valfin iki görevi vardır: biriken tozu kesintisiz boşaltmak ve filtre içine kontrolsüz hava girişini sınırlamak. Pnömatik taşıma hattına besleme yapıyorsa buna düzenli dozaj ve basınç farkına karşı gaz kaçağını yönetme görevi de eklenir. Bu nedenle katalogdaki t/h değeri, uygulama verisi doğrulanmadan nihai seçim değildir.
Rotary Valf Kapasitesi Nasıl Hesaplanır?
İlk hacimsel kapasite kontrolü Qv = Vrev × n × 60 × ηf ile yapılabilir. Burada Qv m³/h cinsinden hacimsel kapasiteyi, Vrev bir devirde taşınabilen teorik cephacık hacmini (m³/dev), n rotor devrini (dev/dk), ηf ise 0 ile 1 arasındaki gerçek doluluk katsayısını gösterir. Kütlesel kapasite için Qm = Qv × ρb kullanılır; ρb malzemenin gevşek yığın yoğunluğudur.
Çözülmüş kapasite örneği
- Devir başına net hacim Vrev
- 0,010 m³/dev
- Rotor devri n
- 12 dev/dk
- Örnek doluluk katsayısı ηf
- 0,65 (örnek)
- Yığın yoğunluğu ρb
- 850 kg/m³
- Hacimsel kapasite
- 0,010 × 12 × 60 × 0,65 = 4,68 m³/h
- Kütlesel kapasite
- 4,68 × 850 = 3.978 kg/h ≈ 4,0 t/h
Örnekteki 0,65 doluluk katsayısı yalnız hesap yöntemini göstermek içindir. Gerçek doluluk; malzeme akışkanlığı, rotor hızı, giriş geometrisi, cephacık havalanması, yapışma ve basınç farkıyla değişir. Vrev değeri rotorun net kullanılabilir hacminden veya üretici çiziminden alınmalı; nominal gövde hacmiyle karıştırılmamalıdır.
Devir ve Doluluk Oranı Neden Birlikte Okunur?
| Değişken | Kapasiteye etkisi | Sınır / risk |
|---|---|---|
| Rotor devri | Teorik olarak devir arttıkça taşınan hacim artar. | Cephacık dolmaya zaman bulamazsa gerçek doluluk düşebilir; aşınma ve kesme riski artar. |
| Doluluk katsayısı | Teorik cephacık hacmini gerçek beslemeye dönüştürür. | Yapışkan, havalanmış veya köprüleşen malzemede sabit kabul edilmemelidir. |
| Yığın yoğunluğu | Aynı m³/h için kg/h sonucunu belirler. | Sıkıştırılmış yoğunluk değil, valfe giren gevşek malzemenin temsilî yoğunluğu kullanılmalıdır. |
| Giriş ağzı | Cephacıkların beslenme biçimini etkiler. | Dar boğaz veya kötü bunker akışı valf büyük olsa bile kapasiteyi sınırlar. |
| Basınç farkı | Gaz kaçağı ve cephacık boşalmasını etkiler. | Artan fark kapasiteyi, aşınmayı ve pnömatik hat dengesini değiştirebilir. |
Kaçak Hava Kapasiteyi ve Filtreyi Nasıl Etkiler?
Rotor ucu ile gövde arasındaki çalışma boşluklarından basınçlı taraftan düşük basınçlı tarafa gaz geçişi olur. Bu kaçak hava sıfır değildir; rotor tipi, boşluklar, valf boyutu, devir, sıcaklık, aşınma ve basınç farkıyla değişir. Negatif basınçlı bir baghouse altında dışarıdan filtreye giren kaçak hava fanın kullanılabilir debisini tüketebilir. Pozitif basınçlı pnömatik hatta ise yukarı kaçan hava, hopper içindeki malzemeyi havalandırıp cephacık dolumunu azaltabilir.
Kaçak hava hesabında katalogdaki tek bir değer ancak aynı boşluk, sıcaklık ve basınç farkı koşulları için anlamlıdır. Aşınmayla boşluk büyüdükçe kaçak artabilir; yüksek sıcaklıkta ise rotor ve gövdenin termal genleşmesi sıkışma riskini değiştirebilir. Nihai seçimde üreticiden beklenen çalışma basıncı ve sıcaklığında kaçak hava verisi istenmelidir.
Toz Karakterine Göre Rotary Valf Seçim Matrisi
| Uygulama / malzeme | Öncelikli tasarım kontrolü | Kaçınılacak varsayım |
|---|---|---|
| Torbalı filtre bunkerinde kuru, serbest akan toz | Kapasite, hava kilitleme, bunker çıkışı ve sürekli boşaltma | Valfi yalnız filtre toplam toz yüküne eşit seçmek; pik boşaltmayı yok saymak |
| Aşındırıcı mineral toz | Rotor ucu/gövde aşınması, düşük uygun hız, değiştirilebilir aşınma parçaları | Standart boşluğun ömür boyunca sabit kalacağını kabul etmek |
| Yapışkan veya nemli toz | Cephacık temizlenmesi, giriş akışı, yüzey ve gerektiğinde farklı besleyici | Deviri artırmanın köprüleşmeyi çözeceğini varsaymak |
| Kesilebilir iri taneli ürün | Rotor ağzı, kesme kuvveti, sıkışma ve ürün kırılması | İnce toz valfini aynı devirde kullanmak |
| Sıcak ürün | Termal genleşme, yatak/keçe yerleşimi, malzeme ve gerçek sıcaklık | Soğuk montaj boşluğunu sıcak çalışma için aynen kabul etmek |
| Pnömatik taşıma hattına besleme | Hat basıncı, gaz kaçağı, düzenli dozaj ve aşağı akış kapasitesi | Atmosferik bunker boşaltma kapasitesini doğrudan kullanmak |
Saha Belirtisinden Kök Nedene: Rotary Valf Teşhisi
| Belirti | Olası kök neden | İlk kontrol adımları |
|---|---|---|
| Rotor dönüyor fakat bunker seviyesi yükseliyor | Yetersiz gerçek kapasite, düşük doluluk, köprüleşme veya aşağı ekipman darboğazı | Bunker akışı, amper/devir, cephacık dolumu ve aşağı akışı birlikte kontrol edin. |
| Filtre dP veya fan yükü beklenmedik değişiyor | Rotary üzerinden kaçak hava veya bunker dolması | Valf boşluğu/aşınma, bunker seviyesi ve sistem debisini karşılaştırın. |
| Pnömatik hatta kapasite dalgalanıyor | Yukarı kaçak hava, düzensiz dolum veya hat basıncı değişimi | Basınç farkı trendi, rotor devri ve malzeme besleme sürekliliğini kaydedin. |
| Akım yükseliyor, vuruntu veya metalik ses oluşuyor | Yabancı cisim, termal sıkışma, yatak/şaft problemi veya iri tane kesmesi | Ekipmanı güvenli durdurma prosedürüyle devreden çıkarıp mekanik kontrol yapın. |
| Kapasite zamanla düşüyor | Cephacıkta yapışma, girişte birikme, aşınma veya devir kaybı | Temizlik, rotor/gövde ölçümü, redüktör ve hız doğrulaması yapın. |
Bu Şartta Standart Rotary Valf Seçmem
Motor, Redüktör ve Otomasyon Kontrolleri
Motor-redüktör seçimi yalnız ortalama kapasiteye göre yapılmamalıdır. İlk kalkış, dolu cephacık, sıkışma, ürün kesme ve start-stop sıklığı tork ihtiyacını değiştirir. Doğrudan motor kW değerinden kapasite çıkarmak doğru değildir; redüksiyon oranı, çıkış devri, servis faktörü ve üreticinin tork eğrisi birlikte okunmalıdır.
Baghouse uygulamasında sıralama mantığı da önemlidir: rotary valf genellikle toz gelmeden önce devreye alınır ve fan/temizleme durduktan sonra bunkerde kalan malzemeyi boşaltacak tanımlı gecikmeyle çalışır. Sıfır hız şalteri, motor akım takibi veya tork koruması; rotor dönmüyorken sistemin çalışmaya devam etmesini erken fark ettirebilir. Kesin interlock sırası prosesin güvenlik analizi ve kontrol felsefesine göre belirlenmelidir.
Teklif İçin Gerekli Teknik Veriler
Rotary valf teklifi için hedef normal ve pik kapasite (kg/h veya m³/h), malzeme adı ve yığın yoğunluğu, tane boyutu, nem/yapışkanlık, aşındırıcılık, ürün sıcaklığı, üst-alt çalışma basıncı, kabul edilebilir kaçak hava, giriş/çıkış flanşı, mevcut bunker geometrisi, çalışma saati ve elektrik/otomasyon bilgisi paylaşılmalıdır. Pnömatik taşıma varsa hat basıncı, gaz debisi ve aşağı akış ekipmanı ayrıca verilmelidir.
Ürün ayrıntıları için rotary airlock / rotary valf sayfasını, bunker ve silo tarafı için silo ekipmanları seçim rehberini, aşağı akış alternatifi için helezon konveyör sayfasını inceleyebilirsiniz. Proses verilerini Hantech teknik teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.
Teknik İnceleme Notu
Teknik inceleme: Doğuhan Kırmacı — rotary valf kapasitesi, bunker boşaltma ve kaçak hava sınırları. Örnek hesap eğitim amaçlıdır; nihai kapasite ve boşluk seçimi üretici çizimi, malzeme testi ve gerçek proses koşullarıyla doğrulanır.
Sık Sorulan Sorular
Rotary valf kapasitesi nasıl hesaplanır?
İlk hacimsel kontrol Qv = Vrev × n × 60 × doluluk katsayısı ile yapılır. Kütlesel kapasite için sonuç malzemenin gevşek yığın yoğunluğuyla çarpılır.
Rotary valfte devir arttıkça kapasite her zaman artar mı?
Hayır. Devir yükseldiğinde cephacıkların dolma süresi azalabilir; gerçek doluluk düşebilir, aşınma ve ürün kesme riski artabilir.
Rotary airlock kaçak hava yapar mı?
Evet. Rotor-gövde çalışma boşlukları nedeniyle gaz geçişi oluşur. Miktar; boşluk, boyut, devir, sıcaklık, aşınma ve basınç farkına bağlıdır.
Hücre tekeri ile rotary valf aynı ekipman mıdır?
Sahada çoğunlukla aynı ekipman ailesi için kullanılır. Ancak besleyici ve airlock görevleri farklı performans kriterleri gerektirebilir.
Yanıcı tozda rotary valf patlama izolasyonu sağlar mı?
Sıradan bir rotary valfin izolasyon sağladığı varsayılamaz. Ürün sertifikası, boşluk geometrisi ve tüm sistemin proses güvenliği ayrıca doğrulanmalıdır.